Home » in another city

Những người con Việt của Adelaide

15 August 2007 No Comment

Thành phố Lễ Hội, Thủ đô Rượu Vang, Thành phố Thảm Xanh, Thành phố Thánh Đường - đó là những danh hiệu mà du khách dành tặng cho Adelaide của tôi. Chưa từng có nơi nào bầu trời lại cao rộng và xanh ngắt đến như thế! 100 sắc dân khác nhau đang chung tay tạo dựng nền văn hóa đặc sắc của Adelaide.

Dennis Coleman

adelaide_landscapeSài Gòn, dù là một thành phố năng động và thú vị, không phải khi nào cũng làm nguôi ngoai nỗi nhớ Adelaide trong tôi - nỗi nhớ thành phố 1,1 triệu dân từng là mái nhà của thổ dân Kaurna, với tên gọi Tandanya. Sống và làm việc tại Sài Gòn gần 4 năm cho tôi đủ thời gian để hồi tưởng lại những gì mình nhớ nhất ở thành phố quê hương.

Điều gì khiến tôi nhung nhớ nhất khi phải sống xa quê hương?

Chưa từng có nơi nào bầu trời lại cao rộng và xanh ngắt đến như thế! Khuôn viên cây xanh bao quanh thành phố quả là một báu vật mà đại tá William Light, nhà sáng lập có tầm nhìn xa, đã để lại cho thế hệ sau. Mặt nước xanh hiền hòa nơi Vịnh Thánh Vincent, vòng cung tự nhiên của đồng bằng Adelaide, và rặng núi Mt Lofty xanh tươi phía xa xa chợt hiện lên trong tâm trí tôi, rồi mùa thu chợt trở nên rỡ ràng với những hàng cây vàng đồng xen lẫn nâu đỏ nằm lọt thỏm giữa những thân bạch đàn oai vệ. Lũ cá heo nô giỡn trên sông Port, thú rừng thoải mái rong chơi, những chú cá voi ngang qua vịnh Victor Harbor… tất cả đều rất dễ dàng tiếp cận.

adelaide_parliamentNgười Việt ở quê tôi

Hiện nay, hơn 100 sắc dân khác nhau đang chung tay tạo dựng nền văn hóa đặc sắc của thành phố Adelaide, thủ phủ của tiểu bang Nam Úc. Có khoảng 12.000 người Việt sinh sống tại đây, và số lượng du học sinh Việt Nam ngày một gia tăng. Chỉ mới vài năm trước, tôi còn biết tường tận từng sinh viên người Việt một, với tư cách là chủ tịch Hội Việt Úc ở Nam Úc. Những cuộc họp quan trọng thường được tổ chức tại nhà tôi, thi thoảng có sự tham gia của cả đại sứ Việt Nam đến từ Canberra. Không ít lần nhà tôi còn là nơi lưu trú của thầy trò trường chuyên Lê Hồng Phong sang Adelaide tranh tài đua xe chạy bằng năng lượng mặt trời.

Lễ Tết thường được tổ chức tại các đền chùa, có cả múa lân, đốt pháo, hát dân ca, trình diễn nghệ thuật truyền thống, và một chương trình văn hóa-văn nghệ và ẩm thực dân gian cuốn hút hơn 20.000 người tham dự. Riêng Tết Trung Thu thì đi luôn vào đời sống văn hóa ở Adelaide. Trên sân khấu, Đăng Thảo, chơi đàn tranh và ghi-ta cổ điển, cùng giàn nhạc sáo trúc là những nghệ sĩ ngôi sao. Thỉnh thoảng, vào dịp Lễ hội của Adelaide, Đoàn Múa Rối Nước Hà Nội cũng đến trình diễn ở Hồ Thảo cầm viên.

Cộng đồng người Việt định cư chủ yếu ở hai quận Pennington và Salisbury, tức khu Pennington Hostel trước đây. Ngôi chùa Pháp Hoa do nhà sư khả kính Thích Như Huệ trụ trì, và Trung tâm Cộng đồng Việt Nam là những điểm văn hóa trong khu vực. Salisbury còn có một nhà thờ của người Việt nằm ngay trung tâm, do Lm. Augustine Thu coi sóc trong nhiều năm liền. Con đường Hanson gần như thuộc hẳn về người Việt, với đầy đủ các tiệm thuốc, tiệm tạp hóa và nhiều địa điểm khác. Thế nên, hồi thập niên 90, quả thật hài hước khi chính trị gia Pauline Hanson lớn tiếng phản đối làn sóng nhập cư, gây bức xúc cho chính những cửa hàng mang tên… mình. Mới đây nhất, vào đầu tháng 5/2007, ông Lê Văn Hiếu được bổ nhiệm vào chức vụ Phó Thống đốc tiểu bang Nam Úc.

adelaide_cityAdelaide có tiếng là một thành phố ẩm thực kể từ thập niên 80, khi Thủ hiến Dunstan mở nhà hàng và phát hành sách dạy nấu ăn của mình. Và Le Thu Thai, một Việt kiều, đã gia nhập hàng ngũ những đầu bếp Nam Úc kiệt xuất nhất nước Úc như Cheong Liew và Maggie Beer. Nhà hàng đầu tiên của Le Thu Thai, Nediz Tu, được tạp chí Gourmet Traveller (Mỹ) trao tặng giải hà hàng Úc trong năm vào 1990. Bản thân ông cũng nhận giải thưởng, khi còn làm bếp trưởng ở nhà hàng Bridgewater Mill, nhờ phong cách nấu nướng Pháp-Á.

Ngược dòng thời gian… Adelaide được đặt tên theo một vị hoàng hậu dòng dõi hoàng gia Đức. Hoàng hậu Adelaide, vợ vua William IV, đã đi đầu trong nhiều cuộc cải cách của vua nước Anh thời bấy giờ. Chính nhờ bầu không khí cải cách ấy, một chuyện không tưởng đã diễn ra ở Antipodes (chỉ Úc và New Zealand - ND). Không như các thành phố thuộc địa khác, Adelaide không hề có bóng dáng lao động khổ sai, còn đất đai thì được bán cho “những người có đạo đức tốt và siêng năng” ở Anh. Xã hội bao dung này còn thu hút những người Đức theo đạo Tin Lành tìm đến lánh nạn, và chính họ đã chế ra thứ rượu nho lừng danh ở Thung lũng Barossa. Chóp nhà thờ và đỉnh hình tháp nhọn của các nhà máy sản xuất rượu vang Kaiser Stuhl, Seppelts và Orlando, in đậm dấu ấn của nền văn hóa Đức thời Trung cổ. Ngày nay, rượu vang Barossa được xuất khẩu đến khắp nơi trên thế giới.

Adelaide có được những di sản quý giá về mặt kiến trúc-quy hoạch đô thị, đó là nhờ công lao của Đại tá Light, Tổng Công trình sư đầu tiên. Chính ông là người đã ra lệnh xây các đại lộ rộng lớn, những khu phố có quy hoạch ngay hàng thẳng lối và khu vực công viên cây xanh rộng lớn bao quanh thành phố. Khi tôi hỏi Thị trưởng đương nhiệm Michael Harbison xem ông suy nghĩ thế nào về ưu điểm của Adelaide, ông cho rằng Adelaide thuộc loại thành phố “dễ sống”, nhờ giao thông thuận tiện, nhờ thành phố được “quy hoạch khéo”, tiện cho việc đăng cai các sự kiện quốc tế.

Đại tá Light là con trai của Thống đốc vùng Penang (Malaysia) và công chúa xứ Kedah. Tình cờ sau này, Georgetown, Penang và Adelaide trở thành các thành phố kết nghĩa. Mối liên hệ với Malaysia càng thêm khắng khít khi Don Dunstan kết hôn với một phụ nữ sinh trưởng tại Malaysia là Adele Koh vào năm 1975. Một điều thú vị khác, ca sĩ người Malaysia Kamahl là nghiên cứu sinh của Adelaide trong khi giọng hát truyền cảm Guy Sebastian của Adelaide lại mang trong mình dòng máu Malaysia.

Các sự kiện nổi bật trong năm

0000301307-008adelaide_racing42-21588564Tháng Một có cuộc đua “Tour Down Under” (tương tự như Cuộc đua Vòng quanh nước Pháp), với sự kiện các tay đua xe đạp đổ về từ khắp nơi trên thế giới, đua từ Barossa băng qua các quả đồi, và chạy dọc theo bờ biển tới Victor Harbor. Đám đông luôn tụ tập đông nghẹt tại điểm xuất phát. Vào tháng 3, Adelaide lại náo động bởi cuộc đua siêu xe hơi vòng quanh thành phố (Clipsal 500 V8 Supercar Race), với các “con xe” của hai hãng Holden và Ford. (Holden là nhà sản xuất xe hơi nội địa đầu tiên của Úc, ra đời vào năm 1949 tại Adelaide. Sir Thomas Playford, thủ hiến của bang trong suốt 27 năm, đã khích lệ Holden bành trướng ra bên ngoài. Về sau, Holden nhập vào General Motors của Mỹ để trở thành GMH).

Tiếp đó, Adelaide bước vào “Tháng Ba cuồng điên”, với Lễ hội Nghệ thuật Adelaide (Adelaide Festival of Arts) và Lễ hội nghệ thuật tự do (Fringe Festival) nổi tiếng toàn cầu. Công viên Rymill trở thành “Vườn hoan lạc thiên đường”, một ngôi làng sáng lấp lánh, với những vở hài kịch và các chương trình tạp kỹ trong rạp Spiegeltent (một “lều gương” kiểu Bỉ). Những người hát rong mua vui cho đám đông, trong khi một số người khác bia bọt ngoài vườn. Hài kịch, ca vũ, và bi kịch không thiếu trong các nhà hát, nhiều như các cửa hàng đồ cổ trong thành phố. Cuộc trình diễn nghệ thuật sắp đặt và tuần lễ viết văn là hai sự kiện đáng yêu khác. Womadelaide, một lễ hội âm nhạc được toàn thế giới biết đến, là một sự kiện kỳ diệu nữa của tháng ba. Năm nay, “Tháng Ba cuồng điên” càng thêm hoành tráng với Đại hội thể thao của cảnh sát và lính cứu hỏa (World Police and Fire games), thu hút sự tham gia của 8.000 vận động viên đến từ 80 nước.

Cuộc vui lên đến đỉnh điểm với Lễ hội đua ngựa mừng Phục Sinh (Adelaide Cup canival) diễn ra ở Oakbank. Lễ hội Cabaret tháng 6 nổi tiếng thu hút nghệ sĩ đến từ khắp nơi trên thế giới. Ngoài ra, còn có những sự kiện không thể bỏ qua như Hòa nhạc dưới ánh sao (Symphony Under the Stars) bên bờ sông Torrens, đua xe hơi sử dụng năng lượng mặt trời từ Darwin tới Adelaide, đám rước mừng lễ Giáng Sinh (thu hút hàng trăm ngàn người), đua xe hơi cổ từ Bay cho đến Birdwood.

Adelaide yêu thích tiệc tùng và có lối đón chào nồng nhiệt. Khi ban nhạc Beatles đến Úc vào năm 1964, hơn 350.000 khán giả hâm mộ đã hân hoan xếp hàng đón rước từ sân bay cho tới tận Tòa Đại Sảnh. “Cuộc đón rước lớn nhất từ trước đến giờ”, theo nhận xét của John Lennon.

adelaide_church1Những người con của Adelaide

Thành phố cũng có công nuôi dưỡng rất nhiều tài năng trên “sàn diễn” cuộc đời. Adelaide là nơi họ chào đời, hoặc là nơi họ chọn đến. Bộ trưởng ngoại giao Alexander Downer có gia đình ở Adelaide. Leighton Hewitt nổi tiếng trong làng quần vợt, Sir Robert Helpmann lừng lẫy trong thế giới ballet, khoa học gia Sir Mark Oliphant chuyên nghiên cứu hạt nhân, và Lord Florey, người chiết xuất ra chất kháng sinh penicillin, đều là dân Adelaide. Scott Hicks và Rolf de Heer, hai đạo diễn phim nổi tiếng, cũng là con trai xứ Adelaide. Phi hành gia Andy Thomas của NASA cũng là dân Adelaide. Sir Donald Bradman, đứng đầu thế giới về môn cricket, và Marjorie Jackson Nelson, huy chương vàng Olympic, hiện là Thống đốc bang, cùng chọn Adelaide làm quê hương. Ngay cả Thủ tướng Anh Tony Blair cũng trải qua những năm ấu thơ tại đây, còn Mel Gibson thì hiện sở hữu một ngôi nhà ở Adelaide. Kẻ đào tẩu trong “Vụ cướp xe lửa táo bạo” bên Anh, Ronald Biggs từng giả trang để ẩn náu ở đây vài năm. Sir Arthur Conan Doyle cũng từng ghé qua nơi này, có lẽ để sáng tác vài truyện trong loạt trinh thám Sherlock Holmes.

Adelaide tiếp tục phát triển thịnh vượng. Các dinh thự lâu đời, đặc biệt là khu vực mang đậm dấu ấn văn hóa Âu châu phía Bắc, được phục chế tinh tế. Làn sóng các dinh thự “xanh” với lối kiến trúc ấn tượng đang dần dần mọc lên. Chợ búa và khu phố người Hoa nhiều màu sắc lúc nào cũng tất bật. Cánh sinh viên quốc tế đang đổ xô đến và một sự tự tin mới mẻ đang trỗi dậy. Adelaide đang dần trở thành một trung tâm chất xám.

Triêu Nhan chuyển ngữ

Leave your response!

Add your comment below, or trackback from your own site. You can also subscribe to these comments via RSS.

Be nice. Keep it clean. Stay on topic. No spam.

You can use these tags:
<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

This is a Gravatar-enabled website. To get your own globally-recognized-avatar, please register at Gravatar.