Home » citybeat

Ôm lòng đêm

6 August 2004 No Comment

omlongdemNam Đan

Chuyến bay đáp xuống phi trường Tân Sơn Nhất vào giữa đêm. Sau 40 phút để hòan tất các thủ tục nhập cảnh và hải quan, tôi bước ra khỏang không khí đêm Sài Gòn mát dịu trong thời tiết tháng 12.

Chuyến này về tôi không báo trước nên không ai đi đón, vả lại hành lý không nhiều nên không phải lo ngại tay xách nách mang nặng nề. Như một con cá được thả lại vào vùng nước quen thuộc, đó chính là cảm giác của tôi ngay lúc này. Quen thuộc ngay cả với cái mùi của gió đêm trên làn da mặt rin rít ẩm. Đồng hồ treo trên vách chỉ 23 giờ 15, tôi chỉnh lại đồng hồ đeo tay của mình, cách nhau 14 múi giờ, Seattle giờ này là buổi trưa. Hành lý chỉ một chiếc xách đeo vai và một túi nhỏ đựng hai chai rượu mua ở cửa hàng duty free. Từ chối các bác tài taxi chào mời, tôi gọi một anh chạy xe ôm. “Về đâu anh?”. “Về Sài Gòn, mà không, tôi muốn chạy lang thang chơi, bao nhiêu?”. “Anh cho khỏang trăm ngàn gì đó cũng được, em không tính mắc đâu!”

Phố xá đêm cuối tuần nên vẫn còn đông người đi chơi muộn. Dừng lại trên cầu Kiệu, mùi bùn nồng nồng từ nước kênh Nhiêu Lộc dậy lên thốc vào khứu giác. Dọc hai bờ kênh những ánh đèn của cuộc sống khuya vẫn còn sáng. Tôi thấy mình áo ướt đẫm mồ hôi đạp xe quẹo vào con hẻm này những trưa nắng đổ lửa. Cô học trò tôi dạy kèm Anh văn bưng ra ly nước chanh mát lạnh. Quạt trần quay vùn vụt trên đầu chóng mặt. Chiếc ly trượt khỏi tay tôi vỡ tan tành trên nền gạch hoa.

Xe chạy tà tà qua các con đường, càng vào gần trung tâm thành phố càng náo nhiệt.

Đường này là đường gì? Dạ, đường này mới mở, anh đi lâu như vậy nên không biết đâu. Không, tôi nhớ rồi, xéo bên kia là quán phở rẻ nhất Sài Gòn, gọi là phở nín thở. Khi ăn phải nín thở, vì nếu thở mạnh thì hai lát thịt mỏng tênh sẽ nhẹ nhàng bay mất. Phở nín thở gọi theo về cơm lúc lắc. Quán cơm trong hẻm Nguyễn Bỉnh Khiêm vào ban trưa bên dưới nhà khách ngồi đông nghịt, phải leo lên một căn gác tôn bằng một cầu thang gỗ ọp ẹp, khi bước lên những bậc gỗ đong đưa lúc lắc. Một dĩa cơm chừng hai bát, bốn trái cà, ít rau muống xào tỏi, một khúc cá nục kho thật cay, ly trà đá. Xong bữa.

Đêm nay Sài Gòn là một cái lẩu đang sôi, tôi thấy mình là con cá bơi lượn khám phá lại chính mình trong đó.

Thời gian lúc này, ở đây, trôi thật chậm. Tôi đang điều chỉnh hệ sinh học của mình lại cho đúng nhịp với Sài Gòn. Một cách không cần phải cố gắng lắm, tôi dần dần định hướng được các con đường, các địa điểm mình đang đi qua. Tôi đang nhận lấy thoang thóang những con đường, tôi sẽ lần tìm lại từng con hẻm. Bưu điện, nhà thờ Đức bà, xuôi dốc Đồng Khởi, quẹo phải vào Lê Thánh Tôn. Ngay ở đây, cạnh bên tòa nhà Ủy ban nhân dân thành phố, ngay trên vỉa hè này tôi thấy lại mình là thằng bé ngồi vá xe đạp trong những buổi chiều năm 1979. Tôi thấy trên lưỡi vị nước dùng gánh bún bò của một bà người Huế hằng ngày gánh ngang đây tôi mua chan cơm nguội và mì vắt. Dưới kia là rạp Lê Lợi, những buổi chiều thời mới lớn, giữa bóng tối, giữa những âm thanh của bộ phim chiếu dở, giữa mùi khai hăng nồng và cái nóng hầm hập hơi người, tôi đã có những nụ hôn đầu đời rần tê đầu lưỡi.  Bên hè đường bên trái là những tiệm bán giày dép, và guốc. Màu sơn guốc mộc/ tôi vẽ suốt mùa xuân/ có chiều phố rộng/ mời em vào ướm chân/ Nhiều năm sau qua phố/ lạ chỗ ngồi quen/ bất chợt gọi nhỏ/ Lọ lem à Lọ lem… Mình đã ngồi đó vẽ guốc. Mình đã ngồi đó thửa những bàn chân con gái gót hồng vào những quai guốc xinh xắn điểm hoa. Rẽ trái qua rạp Rex, qua Nhà hát Thành phố, qua Nguyễn Huệ. Những tia nước bắn lên từ  trong bùng binh lấp lóa trong ánh đèn. A, Nguyễn Huệ, ngay góc thương xá giờ này đóng cửa im lìm, Q. đã ngồi bên tủ thuốc lá sau khi ra trường mà chưa tìm được việc làm. Mỗi khi đi ngang đây tôi thường đứng xa xa nhìn mái tóc mướt dài của cô lẫn giữa các bức tranh nhiều màu bày bán cho khách du lịch. Q. về nhận trường dạy ở Duyên Hải rồi được đổi về quận 8. Bây giờ Q. ở đâu, còn ở Sài Gòn không?

Ngang chợ Bến Thành, xuôi xuống Phạm Hồng Thái, bên trái không còn nhà ga Sài Gòn. Khách sạn New World lộng lẫy sáng rực đèn chắn ngang tầm nhìn. Tôi thấy chiếc xe đẩy bán cháo của A Phò. Bà xẩm già chắc đã qua đời lâu rồi. Những đêm về Sài Gòn ghé ngủ lại ở cái ki-ốt là tiệm photocopy nhỏ xíu của thằng bạn, tôi hay theo nó ra góc này ăn cháo và ngồi uống cà phê vỉa hè chờ sáng. A Phò năm đó chắc cũng đã hơn 70, gầy gò nhỏ thó. Chỉ có cháo huyết và bánh dầu cháo quẩy nhưng bán chỉ trong vòng hai giờ thì hết sạch. Khách nhiều phần là dân bụi đời quanh đó. Ai quen thì có thể tự tay múc cháo, lấy bánh và cũng tự tay ký sổ. K., bạn tôi, những hôm trúng mánh vừa mua bán được hàng, giơ bàn tay khoe “khoen” vàng mới tậu. Hắn hào sảng trả tiền cả nồi cháo, bao các em giang hồ ế khách về ăn khuya. Nghe nói giờ hắn đã là đại gia, chê rượu tây, chỉ uống rượu ngâm thuốc bắc và cao hổ cốt. Kì dị, sao hồi ức của mình chỉ đầy những thức uống, món ăn?

Tôi sắp bắt kịp nó rồi, bắt kịp dòng chảy miên man của ký ức, bắt kịp chính tôi, kịp phút này qua chiều dài của mười mấy năm cách xa, và kịp chiều rộng đời sống mở tràn ra trong lòng tay đêm nay.

****

Năm tôi hai mươi tuổi, đứng trên bến Bạch Đằng, mưa đã tạnh trên con sông trôi ngang thành phố. Vài con thuyền thấp thóang ánh đèn hột vịt giữa dòng. Một chút trăng. Tiếng búa gõ sét vang lên từ các con tàu đang được tu sửa neo dọc theo bờ. Quán mái lá bên kia Thủ Thiêm, ly chén bề bộn, bàn ghế lỏng khỏng. Và tôi, hai mươi tuổi. Thở rền dội âm âm lồng ngực. Dạo đó, mỗi khuya về là một Phôi Pha. Bấy nhiêu năm mới vỡ ra rằng mình chỉ yêu một bài Phôi Pha của Trịnh Công Sơn đã là quá nhiều. Vỡ ra rằng mình bàng hòang quá độ bởi ba chữ  “Ôm lòng đêm…”. “Ôm” không là chòang tay, vòng tay, gói lại, ôm giữ lấy đối thể “lòng đêm”. Mà là một mở tay ra. Vì đối thể “lòng đêm” lớn quá, hoang mang quá, huyễn hoặc quá và bất trắc quá.

Đêm máu chảy ruỗng tâm thất tôi mơ hồ chạm tay vào một điều gì chẳng thể hiểu, chẳng bao giờ nhận biết. Tôi chạm mặt hư vô. Đêm dậy hương con gái, tóc người tình đẫm ướt nước mưa. Tôi run rẩy gà con mới nở. Đêm Sài Gòn lăn theo vòng xe đạp dưới vòm cây tối, tóc xanh mấy mùa. Đêm Sài Gòn cúp điện nhìn vầng trăng mới về trên những nóc nhà cao tầng. Cái hữu hạn con người dang tay, cách tuyệt vọng, ôm lấy vô cùng vũ trụ.

Cuộc đời có lẽ đã rẽ vào một lối nào khác nếu những ngày mới lớn tôi không nghe, không đọc, không hít thở hô hấp mê muội lú lẫn những khát khao rồ dại xước lòng ấy. Không phải rằng chỉ lúc nào bất ưng với hiện tại con người mới quay tìm quá khứ. Riêng tôi, tôi thấy mình luôn hoang mang hào hứng tìm về. Có lẽ vì ở đó có Sài Gòn của tuổi trẻ tôi… Những đêm Seattle, tôi mở cửa sổ, dọc theo con đường ngoài khu chung cư đổ xuống những giọt đèn vàng. Như lệ, của đêm.

Tôi nhìn lại đồng hồ, 2 giờ 5 phút. Tôi sờ tay chạm vào Sài Gòn lạ lẫm mà gần gũi. Nó đang thay đổi theo từng chút trong nhận thức của tôi. Sài Gòn hôm nay không còn như Sài Gòn trong trí nhớ những ngày xa xứ. “Đi đâu nữa anh? “.  Xuôi dốc Hai Bà Trưng, xuôi Tôn Đức Thắng, xuôi dưới những vòm cây tối, tới cầu Thị Nghè. Dừng lại, không, chạy chậm ngang Sở Thú, thôi ngừng lại chút cũng được. Cho tôi nhìn vào đó nếm vị ngọt ngào của ly nước mía và thấy những buổi trưa đưa nhau vào ngó lòai khỉ yêu nhau sau những chấn song. Về Thanh Đa, về Bà Chiểu, ngược lên Chợ Lớn, về lại Sài Gòn… Bây giờ là lúc bước chân nào cũng về từ vườn khuya của mười bảy năm xa trôi khuất biệt.

* Ca từ của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn

Leave your response!

Add your comment below, or trackback from your own site. You can also subscribe to these comments via RSS.

Be nice. Keep it clean. Stay on topic. No spam.

You can use these tags:
<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

This is a Gravatar-enabled website. To get your own globally-recognized-avatar, please register at Gravatar.